Aşırı Terliyorum Ne Yapmalıyım

Hava sıcak değilken veya hareket etmediğiniz hâlde kıyafeti ıslatacak kadar terlemek günlük yaşamı zorlaştırabilir. Bunun tıbbi adı hiperhidrozdur. Terleme yalnızca koltuk altında değil; avuçlarda, ayak tabanlarında, yüzde ya da vücudun genelinde görülebilir.

Yeni başlayan, geceleri ortaya çıkan veya bütün vücudu etkileyen terleme bazen kullanılan ilaçlarla ya da başka bir sağlık durumuyla ilişkili olabilir. Nedeni anlamadan ilaç kullanmak veya işlemlere yönelmek yerine önce terlemenin ne zaman, nerede ve hangi koşulda olduğunu kaydedin.

Acil durum: Yoğun terlemeye göğüs ağrısı, baş dönmesi, bulantı, soğuk cilt veya hızlı nabız eşlik ediyorsa acil tıbbi yardım alın.

Önce terlemenin düzenine bakın

Terlemenin başladığı saati, hangi bölgede olduğunu, o sırada ne yaptığınızı ve ortamın sıcaklığını not edin. Uykuda olup olmadığını, iki tarafta birden görülüp görülmediğini ve kıyafet değiştirmeyi gerektirip gerektirmediğini de yazın. Bu kayıt tanı koymaz; doktor görüşmesini daha somut hâle getirir.

Son dönemde başlayan terleme için kullandığınız reçeteli ve reçetesiz ilaçları doktorunuza bildirin. İlacı kendi kararınızla kesmeyin. Ateş, açıklanamayan kilo kaybı, çarpıntı veya gece terlemesi gibi başka belirtiler varsa randevuyu ertelemeyin.

Deodorant ile antiperspirant aynı işe yaramaz

Etiketinde antiperspirant yazan ürünler terlemeyi geçici olarak azaltır. Deodorant ise ter miktarını azaltmaz; daha çok kokuyu kontrol etmeye yardımcı olur. Hafif koltuk altı terlemesinde reçetesiz bir antiperspirant denenebilir.

Ürünün kendi kullanım talimatını izleyin. Genel uygulamada antiperspirant temiz ve tamamen kuru cilde gece sürülür, kuruması beklenir ve sabah yıkanır. Tıraştan hemen sonra, tahrişli veya yaralı cilde sürmeyin; göze temas ettirmeyin. Belirgin yanma, kızarıklık ya da kaşıntı gelişirse kullanmayı bırakıp sağlık uzmanına danışın.

Reçetesiz ürün yetmiyorsa daha güçlü ürünü kendi başınıza sıklaştırmayın. Dermatolog, bölgeye ve cildin durumuna göre reçeteli seçenekleri değerlendirebilir. Hassas ciltte ürün seçimi konusunda cilt tipleri ve bakım önerileri yazısındaki temel ilkeler de yardımcı olabilir.

Günlük konfor için cildi ve kıyafeti yönetin

Islanan kıyafeti değiştirmek, cildi nazikçe temizleyip iyice kurulamak ve dar giysiler yerine hava geçiren kıyafetler seçmek rahatlık sağlayabilir. Ayak terlemesinde çorabı gerektiğinde değiştirin; ayakkabının kurumasına zaman tanıyın ve aynı çifti aralıksız giymemeye çalışın.

Sık yıkama sırasında sert sabun ve yoğun ovalama cildi tahriş edebilir. Kıvrım bölgelerinde uzun süren kızarıklık, soyulma, kötüleşen koku, çatlak veya ağrı varsa mantar ya da başka bir cilt sorunu açısından değerlendirme gerekir.

Tetikleyicileri tahmin etmek yerine kaydedin

Sıcak ortam, baharatlı yiyecek, kafein, alkol, kaygı veya bazı ilaçlar kimi kişilerde terlemeyi artırabilir. Birkaç gün arayla ne tükettiğinizi ve terlemenin nasıl değiştiğini kaydedin. Her şeyi birden kesmek hangi etkenin önemli olduğunu anlamayı güçleştirir.

Su içmek genel sıvı ihtiyacını karşılamaya yardımcı olur fakat hiperhidrozu tedavi etmez. Terlemeyi “temizlemek” için aşırı su tüketmeyin. Sıcak ortamda uzun süre kaldıysanız serin bir yere geçin; halsizlik, baş ağrısı, bilinç bulanıklığı veya bayılma varsa acil yardım isteyin.

Düzelmiyorsa tedaviyi doktorla planlayın

Terleme günlük işlerinizi, uykunuzu veya sosyal yaşamınızı etkiliyorsa; aniden arttıysa, geceleri oluyorsa ya da bütün vücudu tutuyorsa aile hekimi veya dermatologla görüşün. Doktor öykünüze ve muayeneye göre kan şekeri, tiroit veya başka nedenler için inceleme isteyebilir.

Reçeteli antiperspirantlar, bazı bölgesel ilaçlar, el ve ayak için iyontoforez ve botulinum toksini enjeksiyonları uygun hastalarda değerlendirilen seçenekler arasındadır. Ağızdan alınan ilaçların ağız kuruluğu, bulanık görme ve idrar yapma güçlüğü gibi yan etkileri olabilir; botulinum toksini ise uygulanan bölgede geçici kas güçsüzlüğüne yol açabilir. Bu seçenekleri muayene olmadan veya internetten temin edilen ürünlerle uygulamayın.

Tek bir yöntem herkes için uygun değildir. Amaç terlemeyi tamamen yok etmek değil, günlük yaşamı bozmayacak düzeye indirmek ve varsa altta yatan nedeni tedavi etmektir.

Kaynaklar: American Academy of Dermatology: hiperhidroz tedavisi, aşırı terlemede öz bakım, Mayo Clinic: belirtiler ve doktora başvuru ölçütleri.